Αν έχεις παρατηρήσει ότι κουράζεσαι, εκνευρίζεσαι ή νιώθεις άδεια κάθε φορά που κλείνεις το κινητό μετά από αρκετή ώρα στα social media, δεν είσαι η μόνη. Πολλές γυναίκες σαν εσένα νιώθουν ότι τα social media δεν είναι πια χαλαρωτικά, αλλά τους προκαλούν σύγχυση, κόπωση και πίεση. Ένας βασικός λόγος για αυτό είναι κάτι που ονομάζεται “algorithm fatigue” ή αλλιώς κόπωση από τον αλγόριθμο.
Τι είναι ο αλγόριθμος;
Ο αλγόριθμος είναι το σύστημα που καθορίζει τι θα σου δείξει κάθε φορά που ανοίγεις μια πλατφόρμα όπως το Instagram, το TikTok, το Facebook ή το YouTube. Δεν βλέπεις τα πράγματα με τη σειρά που δημοσιεύονται ή ανάλογα με το ποιον ακολουθείς. Βλέπεις αυτά που ο αλγόριθμος θεωρεί ότι θα σου κρατήσουν περισσότερο την προσοχή. Αυτό σημαίνει ότι σου δείχνει πιο έντονα, πιο ακραία, πιο γρήγορα και πιο “εθιστικά” πράγματα, χωρίς να σε ρωτάει.
Δεν έχεις τον πλήρη έλεγχο.
Με απλά λόγια, κάθε φορά που μπαίνεις σε μια εφαρμογή, δεν έχεις απόλυτο έλεγχο του τι βλέπεις. Και αυτό μπορεί να γίνει πολύ κουραστικό. Μπορεί να ξεκινήσεις να δεις ένα βίντεο για συνταγές και να καταλήξεις να βλέπεις σκηνές με καταστροφές, πολιτικές εντάσεις ή συγκρίσεις με τέλειες ζωές άλλων γυναικών. Όλα αυτά επηρεάζουν τη διάθεσή σου χωρίς να το καταλαβαίνεις άμεσα.
Δεν κουράστηκες απλά.
Το “algorithm fatigue” δεν είναι κάποια διάγνωση, αλλά περιγράφει την κατάσταση που ζεις όταν νιώθεις πνευματική και συναισθηματική εξάντληση, από τη συνεχή επαφή με το περιεχόμενο που σου προτείνουν τα social media. Δεν είναι ότι κουράστηκες επειδή πέρασε η ώρα. Είναι ότι το μυαλό σου προσπαθεί να επεξεργαστεί πάρα πολλά ερεθίσματα μαζί. Εικόνες, βίντεο, ήχους, πληροφορίες, συγκρίσεις, ειδοποιήσεις. Όλα αυτά έρχονται σε σένα μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, ξανά και ξανά.
Η επανάληψη σε κουράζει.
Επίσης, όσο περισσότερο χρησιμοποιείς τα social media, τόσο περισσότερο ο αλγόριθμος προσαρμόζεται σε αυτά που βλέπεις. Αν έτυχε να δεις μερικά βίντεο με δίαιτες, γυμνασμένα σώματα ή πολυτελείς ζωές, θα αρχίσει να σου δείχνει συνέχεια τέτοιο περιεχόμενο, ακόμα κι αν δεν σου κάνει καλό. Κάποια στιγμή καταλήγεις να βλέπεις συνέχεια το ίδιο είδος περιεχομένου, και αυτό σε πιέζει. Νιώθεις ότι όλοι έχουν πετύχει κάτι που εσύ δεν έχεις, ότι δεν είσαι αρκετά καλή ή ότι πρέπει να αλλάξεις για να είσαι αποδεκτή.
Η εξάντληση που νιώθεις δεν είναι ψυχολογική αδυναμία.
Είναι φυσική αντίδραση σε έναν υπερφορτωμένο εγκέφαλο. Όταν κάθεσαι να ξεκουραστείς και αντ’ αυτού βλέπεις 100 διαφορετικά βίντεο σε 10 λεπτά, το μυαλό σου δεν ξεκουράζεται. Το αντίθετο. Βρίσκεται σε συνεχή λειτουργία, προσπαθώντας να καταλάβει, να επεξεργαστεί και να προστατευτεί από όσα βλέπει.
Τι μπορείς να κάνεις γι’ αυτό;
Δεν χρειάζεται να διαγράψεις όλες τις εφαρμογές. Μπορείς όμως να πάρεις μερικά απλά μέτρα. Μείωσε τον χρόνο που περνάς σε αυτές. Βάλε χρονικό όριο, π.χ. 20 λεπτά την ημέρα. Δες μόνο όσους λογαριασμούς σε κάνουν να αισθάνεσαι καλά. Κάνε σίγαση ή απόκρυψη σε περιεχόμενο που σου δημιουργεί άγχος ή σε κουράζει. Κάνε unfollow χωρίς τύψεις. Εσύ αποφασίζεις τι βλέπεις.
Μπορείς επίσης να αφιερώνεις συγκεκριμένες ώρες για να δεις social media, όχι κάθε πέντε λεπτά. Και φρόντισε να κάνεις και άλλα πράγματα μέσα στη μέρα, όπως βόλτα, άσκηση, συζήτηση με φίλους, ακόμα και χαλάρωση χωρίς οθόνες.
Το “algorithm fatigue” δεν σημαίνει ότι κάνεις κάτι λάθος. Σημαίνει ότι χρειάζεσαι λίγο χώρο για να αναπνεύσεις ψηφιακά. Αν το καταλάβεις και πάρεις μικρές αποφάσεις, μπορείς να ξαναβρείς την ισορροπία σου. Δεν χρειάζεται να αφήσεις την τεχνολογία, αλλά να τη χρησιμοποιείς με τρόπο που σε εξυπηρετεί, όχι που σε εξαντλεί.
