Μια λιτή αλλά ιδιαίτερα φορτισμένη ανάρτηση στο Facebook στάθηκε η αφορμή για να ανοίξει ξανά μια ουσιαστική συζήτηση γύρω από την πορεία και το μέλλον της Καστοριάς.
Ο Γιώργος Πετκανάς, δημοσίευσε μια εικόνα που αποτυπώνει τη σταδιακή ερήμωση της ελληνικής υπαίθρου στο πέρασμα των δεκαετιών, προκάλεσε έντονο προβληματισμό και πλήθος αντιδράσεων.
Ύστερα από ένα σχόλιο-πρόκληση που του τέθηκε δημόσια —«Για πες Γιώργο τι θα έκανες για να αντιστραφεί αυτό, με όλο τον σεβασμό μιλάω»— ο ίδιος ένιωσε την ανάγκη να τοποθετηθεί. Η ερώτηση δεν ήταν τυχαία. Απευθύνθηκε σε έναν άνθρωπο που στο παρελθόν είχε ενεργή παρουσία στα κοινά.
Ο Γιώργος Πετκανάς κατέγραψε δημόσια σκέψεις, αγωνίες και προβληματισμούς για την Καστοριά, μιλώντας χωρίς ωραιοποιήσεις. Μια απάντηση που δεν έρχεται απλώς ως αντίλογος σε ένα σχόλιο, αλλά ως προσωπική κατάθεση για μια περιοχή που αλλάζει, συρρικνώνεται και ζητά απαντήσεις.
Η απάντηση του Γιώργου Πετκανά
Φίλε μου Μπάμπη, σεβόμενος την αγνή σου πρόθεση – ενώ δεν είχα σκοπό – θα καταγράψω ορισμένες από τις σκέψεις μου.
Να επισημάνω αφενός, όπως κι εσύ τόνισες, ναι ασχολήθηκα 25 συνεχόμενα χρόνια με την αυτοδιοίκηση αφού οι συμπολίτες μας, με τίμησαν πολλαπλά με την ψήφο τους, αφετέρου πως δεν γράφω για να προσελκύσω κάποιον ή κάτι, αφού όπως έχω δηλώσει ρητά από το 2019 κι εντεύθεν για μένα ο κύκλος “κοινά” έχει κλείσει οριστικά και αμετάκλητα.
Θα μπορούσα να σου πω διάβασε το τελευταίο προεκλογικό μου φυλλάδιο, ωστόσο σε απάντηση της προτροπής σου, με όλο τον σεβασμό αναφέρω:
Σε ότι αφορά την εκκίνηση ανάπτυξης της υποβαθμισμένης πόλης μας και της ευρύτερης περιοχής – σχετικά με την αστική ανάπλαση και αναζωογόνηση – θα τονίσω πως είναι μια σύνθετη, ολιστική διαδικασία που θα πρέπει να στοχεύει στη φυσική, κοινωνική, οικονομική και περιβαλλοντική αναβάθμιση. Η Καστοριά ρέπει προς ολική κατάρευση. Όποιος έχει μάτια βλέπει..
Η ανάπτυξη δεν αφορά μόνο την αισθητική βελτίωση, πόλης και λίμνης, αλλά τη μετατροπή της περιοχής μας, με τα υψηλά ποσοστά ανεργίας και υποβαθμισμένων υποδομών σε χώρους παραγωγικούς & βιώσιμους. Στόχος να επιδιώξουμε την ανατροπή.
Οι βασικοί πυλώνες και στρατηγικές για την ανάπτυξη της υποβαθμισμένης πόλης μας και γενικά του δήμου μας, θα πρέπει να είναι βασισμένοι στις εξής πρακτικές:
Στρατηγικός πολεοδομικός σχεδιασμός, με ολοκληρωμένες αναπλάσεις, σύμφωνα με την αρχιτεκτονική της βυζαντινής πόλης μας. Συνδυασμός παρεμβάσεων που θα καλύπτουν όλες τις πτυχές της Καστοριάς σε ότι αφορά τα αρχοντικά, τις εκκλησιές, τις πλατείες, τα πάρκα, το πράσινο.
Αντί για την επέκταση σε νέες περιοχές, θα ήταν προτιμότερη η αξιοποίηση του υφιστάμενου οικιστικού ιστού (μητρόπολης – ακρόπολης – παραδοσιακών γειτονιών – παλαιών κτιρίων – εγκαταλελειμμένων υποδομών).
Ενθάρρυνση της ανάπτυξης μεικτών χρήσεων (κατοικία, εμπόριο, γραφεία) για τη δημιουργία ζωντανών γειτονιών και τη μείωση της ανάγκης για μετακινήσεις. Δηλαδή πυκνότητα μίξης χρήσεων.
Πεζοδρομήσεις, ποδηλατόδρομους και ενίσχυση των δημόσιων μέσων μεταφοράς για τη μείωση της κυκλοφοριακής συμφόρησης. Επιγραμματικά αναφέρω στις παραλιακές λεωφόρους, στο γύρο της λίμνης και όχι μόνο του βουνού κλπ. Βιώσιμη κινητικότητα με άλλα λόγια. Με σύγχρονη προώθηση και κίνητρα εστίασης και αναψυχής.
Για το μέγιστο θέμα της οικονομικής αναζωογόνησης και προσέλκυσης επενδύσεων, θα πρέπει να υπάρξει σαφής δημιουργία κινήτρων για την εγκατάσταση νέων επιχειρήσεων, όπου θα αποφέρουν δημιουργία νέων θέσεων εργασίας με στόχο την αναβάθμιση της τοπικής αγοράς. Έτσι όχι μόνον ο τοπικός πληθυσμός θα έχει επαγγελματική απασχόληση, αλλά η ορθή λειτουργία του επιχειρείν και όχι των ολίγων, θα ενισχύσει την επιθυμία εκείνων που δυστυχώς ήδη μετανάστευσαν, να επιστρέψουν στην γενέτειρα.
Ενσωμάτωση λύσεων έξυπνης πόλης (smart city) για τη διαχείριση υποδομών, την ενέργεια και τις υπηρεσίες προς τον πολίτη. Ελεύθερο WiFi παντού, εφαρμογές καθοδήγησης του επισκέπτη (welcome Google maps) και άλλα πολλά. Η καινοτομία & τεχνολογία πάντα αρέσει στους νέους. Κι εκεί θα πρέπει να στοχεύει ένα σοβαρό σχέδιο ανάπτυξης, αν θέλουμε να λεγόμαστε “σύγχρονοι”.
Θα επαναλάβω την αναβάθμιση δημόσιων χώρων, την δημιουργία πάρκων, πλατειών και χώρων αναψυχής που αυξάνουν την ελκυστικότητα της εκάστοτε περιοχής σε επισκεψιμότητα και βελτιώνουν την ποιότητα ζωής των μόνιμων κατοίκων. Η Καστοριά μπορεί και πρέπει να δείξει ένα άλλο πρόσωπο. Το δικό της πρόσωπο. Και όχι τη μελαγχολία και τη μιζέρια του σήμερα. Αυτό δεν της πρέπει..
Εμπλοκή των κατοίκων και των τοπικών φορέων στη λήψη αποφάσεων, ώστε η κάθε ανάπλαση να ανταποκρίνεται στις πραγματικές μας ανάγκες. Με κοινωνική συμμετοχή και συμμετοχικό σχεδιασμό είναι βεβαία η επιτυχία. Το αντίθετο δηλαδή του: “αποφασίζομεν και διατάσσωμεν”. Αυτό που συμβαίνει σήμερα με αποφάσεις πίσω από κλειστές πόρτες. Με τις καρικατούρες πλατείες που ντροπιάζουν μια βυζαντινή πόλη.
Επένδυση σε σχολεία, πολιτιστικά κέντρα, ιατρικές δομές και ασφαλείς δημόσιους χώρους. Κοινωνικές υποδομές μέσα από εθνικά και ευρωπαϊκά project.
Ειδικός σχεδιασμός μέτρων για την προστασία των υφιστάμενων κατοίκων χαμηλού εισοδήματος, ώστε να μην εκτοπιστούν. Σοβαρή κοινωνική πολιτική με λίγα λόγια για ευαίσθητες κοινωνικές ομάδες.
Περιβαλλοντική βιωσιμότητα με ενεργειακή αναβάθμιση δημοσίων και δημοτικών κτιρίων. Προώθηση της ενεργειακής αποδοτικότητας, της μόνωσης και της χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στα κτίρια. Κίνητρα με επιδοτήσεις για ιδιώτες.
Εφαρμογή προγραμμάτων ανανέωσης γειτονιών με έμφαση στην περιβαλλοντική βιωσιμότητα και τη συμμετοχή των κατοίκων. Αναζωογόνηση γειτονιών για την ενίσχυση της οικονομικής ζωντάνιας.
Δεν θα αναφερθώ στα μεγάλα έργα: φράγματα, σήραγγα κλπ. Αυτά έχουν χιλιοειπωθεί. Σαφώς και είναι απαραίτητα για την ενίσχυση του πρωτογενούς τομέα καθώς και του εμπορίου.
Οτιδήποτε πάντως γίνεται θα πρέπει να έχει γνώμονα τον άνθρωπο. Επίκεντρο τον άνθρωπο. Η ανάπτυξη πρέπει να έχει ανθρωποκεντρική προσέγγιση. Έτσι θα καταφέρουμε την παραμονή των κατοίκων σ’ αυτή την εσχατιά της Ορθοδοξίας και του Ελληνισμού. Έτσι θα δελεάσουμε τα αδέρφια μας και τα παιδιά μας, που μετανάστευσαν να επιστρέψουν πίσω στην πατρίδα.
Γνωρίζουμε όλοι πως, μετά το υπέρτατο αγαθό της υγείας, ακολουθεί η εργασία. Το αυτονόητο μέχρι πρότινος στην Καστοριά, έχει γίνει δυστυχώς πλέον ζητούμενο.
Η Καστοριά, όχι ως πόλη μόνον, αλλά και ως ευρύτερη περιοχή – δήμος με 60 οικισμούς – οφείλει να εστιάσει στις ανάγκες των νέων αγορών. Να ανακτήσει την αυτοπεποίθηση για νέα επαγγελματική αρχή. Στον πρωτογενή τομέα, στην τουριστική ανάπτυξη, στο εμπόριο.
Ως βασικό πυλώνα θα αναφέρω τον εξής: Ειλικρινή και “καθαρή” στήριξη της επιχειρηματικότητας, από τους κρατικούς φορείς και την τοπική αυτοδιοίκηση. Και ο νοών νοείτω.
Και για να γίνω πιο σαφής. Ο δήμος οφείλει να γίνει ο “μπροστάρης” της νέας προσπάθειας. Διότι το επιθυμητό Business Growth περιλαμβάνει στρατηγικές, ιδέες και δράσεις που στοχεύουν στη μεσομακροπρόθεσμη βελτίωση, επέκταση και κερδοφορία των επιχειρήσεων.
Ο δήμος ως manager κι αν δεν έχουν οι ίδιοι γνώσεις, ας προσλάβουν ειδικούς, με το ανθρώπινο δυναμικό του τόπου μας, μπορούν να φέρουν το επιθυμητό αποτέλεσμα. Οι πωλήσεις των παραγόμενων προϊόντων, είτε αυτά προέρχονται από το χωράφι είτε από τα εργαστήρια, θα αυξηθούν, με αποτέλεσμα να χρειάζονται περισσότερα χέρια για δουλειά.
Αρκεί να υπάρχει στρατηγικός σχεδιασμός.
Κλείνοντας φίλε μου Μπάμπη, αναφέρομαι σε σένα που προέρχεσαι από μια όμορφη κωμόπολη του δήμου μας, διατηρώντας μια δυναμική επιχείρηση, επισημαίνω την απόλυτη εγκατάλειψη των οικισμών.
Από τα βασικά θέματα καθαριότητας, ύδρευσης, φωτισμού, οδικών δικτύων, αγροτικών δρόμων, μέχρι τα πάρκα, πλατείες, σχολεία, κλπ κλπ επικρατεί ένα χάος σε όλα τα χωριά του δήμου Καστοριάς.
Κι επειδή η αφορμή όλων των παραπάνω σκέψεων εστιάζει στην αναρτημένη εικόνα, εύχομαι να μην γίνω μάντης κακών και η όμορφη περιοχή μας, καταλήξει όπως η φωτογραφία απεικονίζει. Γιατί όπως προείπα οι άνθρωποι διατηρούν ζωντανά τις πόλεις, τα χωριά, τα σπίτια.
Τέλος αφού ευχαριστήσω εσένα και όλους όσους είχατε την υπομονή να διαβάσετε αυτές τις αράδες, να ευχηθώ: “Οι έχοντες στα χέρια τους την τύχη του τόπου μας, να φωτιστούν, για να φωτίσουν αυτή την πανέμορφη γωνιά της χώρας μας”.
Η ανάρτηση του Γιώργου Πετκανά
