Γιατί μας κουράζουν τα μεγάλα γεύματα;

Βγήκατε με φίλους για φαγητό και ανυπομονείτε να γυρίσετε σπίτι σας να ξαπλώσετε; Βρεθήκατε σε οικογενειακό γεύμα και αισθάνεστε απίστευτη κόπωση μετά το φαγητό;

Αυτό το συναίσθημα, γνωστό ως μεταγευματική υπνηλία ή «τροφικό κώμα», εμφανίζεται συχνά μετά από ένα μεγάλο γεύμα, δεδομένων των πολύπλοκων σταδίων που περνά το σώμα σας για να διασπάσει όλα όσα μόλις φάγατε. Όσο μεγαλύτερο είναι το γεύμα, τόσο περισσότερη ενέργεια χρειάζεται για την πέψη και επομένως τόσο περισσότερο το σύστημά σας πρέπει να λειτουργήσει, γεγονός που εξηγεί αυτή την έναρξη της κόπωσης.

Υπάρχουν συγκεκριμένα τρόφιμα που προκαλούν κούραση;
Αυτός ο συγκεκριμένος τύπος εξάντλησης είναι πιο συνηθισμένος σε γεύματα με υψηλή περιεκτικότητα σε υδατάνθρακες, οι ένοχοι που συνήθως κατατάσσονται ως τρόφιμα με υψηλό γλυκαιμικό δείκτη και πλημμυρίζουν την κυκλοφορία του αίματος με γλυκόζη. Τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε απλούς υδατάνθρακες, όπως το ψωμί, τα ζυμαρικά και τα κέικ, τείνουν να έχουν αυτό το αποτέλεσμα. Αυτό οφείλεται σε μια απότομη αύξηση των επιπέδων γλυκόζης στο αίμα που αρχικά σας δίνει μια ώθηση πριν πέσει κατακόρυφα και προκαλέσει πτώση της ενέργειας.

Επίσης, πολλές πηγές πρωτεϊνικών τροφών έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε τρυπτοφάνη, τον πρόδρομο της σεροτονίνης, που και οι δύο είναι γνωστό ότι αυξάνουν τον ρυθμό υπνηλίας. Μαζί με συγκεκριμένους υδατάνθρακες και πηγές πρωτεΐνης: «τα επεξεργασμένα, συσκευασμένα ή βαριά, πυκνά τρόφιμα ζητούν από το σώμα μας να εργαστεί σκληρότερα για να τα διαλύσει και να τα αφομοιώσει», λέει η ολιστική διατροφολόγος και ιδρύτρια του Doing Well, Daphne Javitch .

Καθώς το φαγητό απαιτεί εσωτερική ενέργεια, το σώμα μας πρέπει να διασπάσει την τροφή (πέψη, αφομοίωση, αποβολή) που σημαίνει ότι η υπερκατανάλωση τροφής μπορεί να καταπονήσει το σύστημά μας και να προκαλέσει εξάντληση.

Επιπλέον, η κατανάλωση αλκοόλ μαζί με ένα μεγάλο γεύμα μπορεί να προκαλέσει υπνηλία. Αυτό συμβαίνει επειδή το αλκοόλ έχει ηρεμιστική δράση και επίσης επιβραδύνει τον ρυθμό της πέψης, καθώς το σύστημά μας δεν είναι φτιαγμένο για να απορροφά μεγάλους όγκους αλκοόλ.

Τι άλλο μπορεί να μας «ρίξει» μετά το φαγητό;
Η ποιότητα του φαγητού σας

Αυτό που βάζουμε στο σώμα μας μπορεί να επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό το πώς νιώθουμε και λειτουργούμε. Είναι αλήθεια ότι κάθε άτομο χειρίζεται και επεξεργάζεται τα τρόφιμα με μοναδικό τρόπο, αλλά γνωρίζουμε ότι ορισμένα τρόφιμα είναι επιρρεπή στο να μας κάνουν να νιώθουμε περισσότερο ή λιγότερο ενεργητικοί. Οι δίαιτες που περιλαμβάνουν μια ποικιλία τροφών για την εξισορρόπηση της ποιότητας μεταξύ διαιτητικών ινών, λιπών, υδατανθράκων και πρωτεϊνών έχουν επίσης βρεθεί ως βέλτιστες για να τροφοδοτούν το σώμα μας πιο αποτελεσματικά.

O ρυθμός του φαγητού
Χρειάζεται χρόνος από τον εγκέφαλό μας για να στείλει ένα σήμα στο στομάχι μας ότι είμαστε γεμάτοι, και έτσι ο ρυθμός παίζει ρόλο στον καθορισμό του κορεσμού μας. Μια μελέτη διαπίστωσε ότι όσοι έτρωγαν το γεύμα τους με πιο αργό ρυθμό μείωσαν την όρεξή τους και έτρωγαν αργότερα το επόμενο γεύμα. Αυτή η ομάδα με αργό ρυθμό κατανάλωνε επίσης 25% λιγότερα σνακ την ίδια μέρα. Αυτό οφείλεται εν μέρει στη γκρελίνη, την «ορμόνη της πείνας», η οποία παίζει ρόλο στη ρύθμιση της όρεξης. Μπορεί να χρειαστεί λίγος χρόνος για να μειωθεί αυτή η ορμόνη και να ξεκινήσει η ορμόνη κορεσμού ώστε να μπορείτε να ολοκληρώσετε ένα μεγάλο γεύμα προτού νιώσετε πραγματικά χορτάτοι. Και αρκετά συχνά, καταναλώνουμε μεγάλες ποσότητες χωρίς να μας οδηγεί η πείνα σε αυτό.

Η ενσυνειδητότητα έχει αποδειχθεί ως μια επιτυχημένη παρέμβαση για τη μείωση των κρίσεων συναισθηματικής πείνας και υπερφαγίας, αλλά μπορεί να εφαρμοστεί σε οποιαδήποτε κατάσταση, συμπεριλαμβανομένου όταν ένα μεγάλο γεύμα είναι στο μενού. Η συνειδητοποίηση του τι βάζετε στο στόμα σας μπορεί να ελέγξει καλύτερα πόσο γρήγορα τρώτε και να μειώσει την πρόσληψη περιττών θερμίδων.

Ιατρικές παθήσεις
Υπάρχουν διάφορες καταστάσεις που μπορούν να επηρεάσουν τα επίπεδα ενέργειας μετά το γεύμα σας, όπως:

Διαβήτης
Μια έρευνα μεταφραστικού μεταβολικού συνδρόμου διαπίστωσε ότι τα άτομα με διαβήτη έχουν μεγαλύτερη τάση να βιώνουν κόπωση γενικά, και αυτό επιδεινώνεται ιδιαίτερα με τη διατροφή. Εάν κάποιος με διαβήτη τύπου 1 ή τύπου 2 αισθάνεται κουρασμένος μετά το φαγητό, θα μπορούσε να είναι σύμπτωμα υπεργλυκαιμίας (υψηλό σάκχαρο στο αίμα). Αυτό επιδεινώνεται μόνο εάν δεν υπάρχει αρκετή ινσουλίνη για τη μεταφορά των σακχάρων, αφήνοντας τα κύτταρα σας χωρίς αρκετή ενέργεια, γεγονός που εξηγεί γιατί η ανεπαρκής ινσουλίνη μπορεί να σας κάνει να αισθάνεστε κουρασμένοι. Εάν έχετε διαβήτη, μπορεί να θέλετε να συζητήσετε τα επίπεδα κούρασης σας με έναν επαγγελματία υγείας για να βεβαιωθείτε ότι λαμβάνετε τη σωστή θεραπεία.

Τροφική δυσανεξία ή τροφική αλλεργία
Οι τροφικές δυσανεξίες (όπως η δυσανεξία στη γλουτένη), οι αλλεργίες και οι αντιδράσεις στα πρόσθετα μπορούν να επηρεάσουν την πέψη ή άλλες σωματικές λειτουργίες. Όταν τρώτε κάτι που το σώμα σας αντιλαμβάνεται ως ξένο, το ανοσοποιητικό σας σύστημα εργάζεται σκληρά για να το καταπολεμήσει. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αισθήματα κόπωσης.

Υπολειτουργικός θυρεοειδής
Η κόπωση είναι ένα κοινό σύμπτωμα της νόσου του θυρεοειδούς και παρόλο που τα προβλήματα του θυρεοειδούς προκύπτουν από το ανοσοποιητικό σύστημα που επιτίθεται στον θυρεοειδή αδένα, η διατροφή μπορεί να παίξει ρόλο στη διαχείριση των συμπτωμάτων. Συγκεκριμένες τροφές, όπως η σόγια, τα ωμά σταυρανθή λαχανικά και τα αποξηραμένα φρούτα μπορεί να επηρεάσουν τη φαρμακευτική αγωγή ή τη λειτουργία του θυρεοειδούς, αφήνοντάς σας να αισθάνεστε εξαντλημένοι από ενέργεια. Ως εκ τούτου, η κατανάλωση ενός μεγάλου γεύματος με λιγότερη ποσότητα από τα επιθυμητά τρόφιμα μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τη λειτουργία του θυρεοειδούς σας και να σας αφήσει να αισθάνεστε εξαντλημένοι.

Πώς να αποφύγετε το αίσθημα κόπωσης
Τρώτε μικρότερα γεύματα πιο συχνά

Στοχεύστε σε μικρότερα, σε απόσταση μεταξύ τους, γεύματα κατά τη διάρκεια της ημέρας για να εξισορροπήσετε τη θερμιδική σας πρόσληψη. Με αυτόν τον τρόπο, αντί να εξουδετερώνουμε το πεπτικό μας σύστημα με άφθονη τροφή, είμαστε σε θέση να επεξεργαζόμαστε αυτό που τρώμε σε μικρότερα κομμάτια για να σταθεροποιήσουμε τη γλυκόζη στο αίμα μας και να νιώθουμε ικανοποιημένοι μεταξύ των γευμάτων.

Τρώτε περισσότερα μακροσκοπικά γεύματα και ολόκληρα τρόφιμα
Η φόρτωση πρόχειρου φαγητού μπορεί να εξαντλήσει το σώμα μας, αναγκάζοντάς το να εργαστεί υπερβολικά για να εξαλείψει ό,τι δεν χρειαζόμαστε. Όταν είναι δυνατόν, επιμείνετε σε μη επεξεργασμένα τρόφιμα που είναι ισορροπημένα σε πρωτεΐνες, λίπη και υδατάνθρακες για να διατηρήσετε την ενέργειά σας όλη την ημέρα.

Κοιμηθείτε ποιοτικά
Ο ύπνος εξυπηρετεί πολλαπλούς σκοπούς για την υγεία και την ευημερία μας και η παράβλεψη αυτής της βασικής ανάγκης μπορεί να είναι επιζήμια για την υγεία. Μελέτες έχουν επιβεβαιώσει τη σχέση μεταξύ της στέρησης ύπνου και της επιθυμίας για ανθυγιεινά τρόφιμα. Με την απώλεια ύπνου, αυξάνεται η επιθυμία για πρόχειρο φαγητό, όχι όμως η πείνα. Εξισορροπώντας έναν σταθερό νυχτερινό ύπνο με υγιεινές επιλογές τροφίμων και λογικές ποσότητες, μπορείτε να αποτρέψετε την κούραση μετά το γεύμα.

Ιωάννα Ελπίδα Βλάχου – Διαιτολόγος – Διατροφολόγος
Logodiatrofis – clickatlife